Ewa Szabłowska. Sekurytyzacja – zrealizowane i trwające projekty

I. Zrealizowane projekty


• Greenhouse Capital Management S.A.

Program został zainicjowany w kwietniu 2001 roku przez Greenhouse Capital Management S.A., potężnego pośrednika handlującego wierzytelnościami służby zdrowia. Dotyczył on wierzytelności spółki od ZOZ.
Wartość programu wyniosła 12 milionów złotych (w tym 2 miliony złotych odsetek). Na podstawie umowy cesji wierzytelności te z depozytu w banku zostały przekazane do specjalnie w tym celu powołanej spółki (SPV) Greenhouse Finance. SPV wyemitowała zabezpieczone tymi wierzytelnościami obligacje o zmiennej stopie procentowej, opartej na stopie odsetek ustawowych, skorygowanej o kilka punktów procentowych (odsetki ustawowe x 0,715). Odsetki były wypłacane co pół roku. Obligacje sprzedano w ofercie niepublicznej.
Przeciętny procentowy wskaźnik spłat dokonanych przez ZOZ-y wyniósł ok. 80%. Podstawową korzyścią dla ZOZ-ów wynikającą z programu była karencja w spłacie do 12 miesięcy. Spłaty były rozłożone do 48 rat. Odsetki były obniżone w stosunku do odsetek ustawowych o 5 punktów procentowych. Redukcja kosztów obsługi długu polegała na tym, że odsetki oferowane przez Greenhouse Finance wynosiły do 15 grudnia 2001 roku 25-26 p.a. a odsetki ustawowe 30 p.a. (40-50%), po 15 grudnia odsetki oferowane ZOZ-om wynosiły 14 p.a. a w tym samym czasie odsetki ustawowe były na poziomie 16 p.a. (30%).


• PHARMAG S.A.

PHARMAG S.A. jako trzeci podmiot na rynku polskim podjął się sekurytyzacji wierzytelności handlowych powstałych w wyniku sprzedaży farmaceutyków. Program ten rozpoczął się w maju 2001 roku. Sekurytyzowanymi aktywami były wierzytelności handlowe PHARMAG wobec ZOZ. Okres trwania programu wynosił 4 lata a jego maksymalna wartość została wyznaczona na 100 milionów złotych.
Organizatorem, agentem emisji oraz dealerem w procesie był BRE Bank. W ramach programu emitowane były obligacje dyskontowe o zapadalności do 6 miesięcy. Do emisji obligacji powołana została spółka z o.o. PHARMAG-HM. Krótkoterminowe obligacje emitowane przez PHARMAG-HM w ramach programu sekurytyzacji otrzymały 23 kwietnia 2001 roku rating CP-1 nadany przez CERA S.A.
17 maja 2002 roku, w trakcie trwania programu sekurytyzacyjnego, Komitet Ratingowy Fitch Polska umieścił na liście obserwacyjnej bez wskazania rating nadany obligacjom PHARMAG-HM Sp. z o.o. Było to następstwem decyzji PHARMAG S.A. o znacznym ograniczeniu swojej działalności na rynku szpitalnym. W rezultacie program zaczął być stopniowo zamykany. Wszystkie parametry programu były utrzymywane, agencja monitorowała przez cały czas zamykanie programu. Zobowiązania wobec nabywców obligacji zostały spłacone w terminie i w pełnej wysokości.


• Bud-Bank

Działając na zasadach banku hipotecznego Bud-Bank wyemitował obligacje, opierając się na pakiecie kredytów hipotecznych. Wielkość emisji wyniosła 10 mln zł.
Program ten był efektywnie przeprowadzony, o czym świadczyć mogą marże. Pierwszą transzę sprzedano z marżą dla nabywcy wynoszącą 1,4 pkt. procentowego ponad benchmark (w tym przypadku oprocentowanie obligacji pięcioletnich). Marża banku była w wysokości 2,5 pkt. procentowego. W drugiej transzy marże wynosiły odpowiednio 1,1 i 1,5 pkt. procentowego.


II. Rozpoczęte projekty


•Polish Retail Properties Finance

Polish Retail Properties Finance w 2003 roku podjęła się sekurytyzacji swoich wierzytelności. Jest to pierwsza w Polsce sekurytyzacja nieruchomości komercyjnych. Aranżerem transakcji jest spółka DTC Real Estate, do której należą nieruchomości po dawnych Domach Towarowych Centrum. Wartość emisji obligacji wynosi 74 miliony złotych. Wskaźnik wartości kredytu do wartości nieruchomości (LTV) wynosił 57,1% na początku transakcji i wraz z amortyzacją obligacji oczekuje się jego zmniejszenia do 50,4% w dniu zapadalności. Wykup obligacji przewidziany jest na listopad 2010 roku.
Spółka DTC Real Estate S.A. (inicjator) przeznacza przychody z najmu powierzchni swoich nieruchomości na spłatę odsetek i kapitału kredytu udzielonego przez emitenta poprzez spółkę pośredniczącą. Kredyt udzielony przez emitenta jest zabezpieczony bezpośrednio i pośrednio hipotekami na majątku i cesją należności pochodzących z umów najmu oraz zastawem rejestrowym na przedsiębiorstwie i rachunkach dłużnika.
Obligacje emitowane przez Polish Reatil Properties Finance uzyskały stosunkowo wysoką ocenę BBB międzynarodowej agencji Fitch Ratings. Jest to pierwsza transakcja sekurytyzacyjna, która uzyskała rating międzynarodowy.
Pod względem wartościowym portfel jest skoncentrowany w centrum Warszawy. Budynki stanowią 59,8% wartości całego portfela. Występuje tu również znaczna koncentracja najemców. Przychody pochodzące od dwóch największych najemców stanowią 47,9% ogółu przychodów z najmu, natomiast od pięciu największych najemców 75,9% przychodów.
Sekurytyzacja posłużyła, w tym przypadku, do restrukturyzacji długu DTC Real Estate, zaciągniętego w związku z kupnem 12 domów towarowych od skarbu państwa. Ponadto część pożyczki przeznaczona jest na finansowanie modernizacji budynków. Umowa wymusza również na spółce wykorzystanie części pieniędzy na bieżącą eksploatację budynków.


• Gazprombank

Pod koniec 2004 roku Gazprombank sprzedał wierzytelności wobec EuRoPol Gaz z kredytu na budowę polskiej części gazociągu jamalskiego strukturom zależnym od banku Gazpromu. Wartość programu wyniosła ponad 763 miliony dolarów.
Z tytułu tej transakcji Gazprombank zapłacił w Polsce 7,6 miliony dolarów podatku od czynności cywilno-prawnych. Pod koniec 2004 roku na zabezpieczenie spłaty wierzytelności wobec Gazprombank utworzono zastaw rejestrowy o wartości prawie 3,6 miliardów złotych na koncie EuRoPol Gaz w banku ING Bank Śląski. Papiery dłużne zabezpieczone wpływami z tych wierzytelności mają być wykupione do połowy 2018 roku.


• PKO BP S.A.

W 2005 roku PKO BP jako pierwszy przeprowadził sprzedaż "złych kredytów". Dotyczyła ona należności od klientów detalicznych wartości ok. 660 milionów złotych. Obejmowała ok. 73 tys. wierzytelności trudnych. Zostały one przekazane do funduszu sekurytyzacyjnego Fundusz S-Collect, utworzonego przez PKO/CREDIT SUISSE Towarzystwo Funduszy Inwestycyjnych S.A. Certyfikaty inwestycyjne tego funduszu są w posiadaniu spółki z grupy Reform Capital z siedzibą w Pradze.
Bank PKO BP S.A. dzięki sekurytyzacji poprawił swój roczny zysk o 50 milionów brutto (m. in. dzięki rozwiązaniu rezerw na sprzedane należności).


• Raiffeisen-Leasing Polska S. A.

W 2006 roku Raiffeisen-Leasing Polska S.A., polska firma leasingowa należąca do Raiffeisen International Bank-Holding AG zawarł największą w Europie Środkowo-Wschodniej transakcję sekurytyzacji portfela umów leasingu środków transportu. Wartość programu wyniosła 640 milionów złotych.
Raiffeisen-Leasing Polska przekazał wierzytelności z części kontraktów leasingu środków transportu firmie ROOF Poland. Firma ta została specjalnie powołana do przeprowadzenia transakcji. ROOF sfinansował zakup pakietu wierzytelności poprzez emisję papierów wartościowych w dwóch transzach oraz zaciągając pożyczkę. Spłata odsetek oraz kapitału związanych z papierami wartościowymi i pożyczką dokonywana jest wyłącznie ze środków wpływających od leasingobiorców z umów leasingowych objętych sekurytyzacją. Raiffeisen-Leasing nadal obsługuje umowy leasingu. Ta transakcja zapewniła refinansowanie ponad 10 tys. pojedynczych umów leasingu zawartych z polskimi firmami.


• Dominet Bank

W lutym 2006 roku Dominet Bank jako pierwszy bank w Polsce przeprowadził sekurytyzację portfela "zdrowych kredytów" (kredyty regularne). Są to należności związane z kredytami samochodowymi. Długość programu szacowana jest na 4 lata, wartość programu 600 milionów złotych.
Pierwsza transza wierzytelności o wartości ok. 60 milionów złotych została sprzedana spółce celowej Polish Assets SPV (16 lutego 2006 roku). Kolejne transze są przekazywane w cyklach miesięcznych. SPV na bazie tych wierzytelności emituje obligacje. Agencja ratingowa Fitch Ratings oceniła ryzyko kredytowe związane z transakcją na poziomie inwestycyjnym. Organizatorem progamu i inwestorem jest Merrill Lynch International. Część obligacji emitowanych przez SPV została objęta przez Dominet S.A. w ramach długu podporządkowanego.
Klienci banku Dominet nadal spłacają raty kredytowe według dotychczasowych procedur, mają oni również wszelkie prawa wynikające z zawartej z bankiem umowy kredytowej. Dzięki transakcji sekurytyzacji kredytów samochodowych Dominet Bank zapewnił sobie długoterminową płynność i stabilizajcę kapitałową.

Copyright © 2010 Zakład Ekspertyz Gospodarczych - projekt i wykonanie